by kiratlihukukSokağa Çıkma Yasağı ve Maske Takma Yükümlülüğüne İlişkin Verilen Para Cezalarının İptali İçin Yapılacak İtirazlarda Yargı Yolu
Ülkemizi ve tüm dünyayı saran koronavirüs pandemisi nedeniyle uygulanan tedbirler kapsamında, tedbirlere uymayan kimselere 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 282. Maddesi gereğince idari para cezası kesilmektedir. Kesilen işbu cezalara karşı cezanın iptali amacıyla açılacak davaların ise idari yargıda mı yoksa adli yargıda mı açılması gerektiği tartışma yaratan bir konu olmuştur.
26.05.2021 Tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Uyuşmazlık Mahkemesinin 2021/83 E. ve 2021/182 K. sayılı ilamı ile konuya açıklık getirilmiştir.
Mahkeme ilgili ilamında “… İncelenen uyuşmazlıkta, öngörülen idari para cezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nda idari para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği anlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun 5560 Sayılı Kanun’la değişik 3. maddesinde bu Kanun’un, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı belirtildiğinden, dava konusu idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, anılan Kanun’un 27. maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır…”
Şeklinde bir hüküm kurarak Sokağa Çıkma Yasağı ve Maske Takma Yükümlülüğüne İlişkin Verilen Para Cezalarının İptali İçin Açılacak Davalarda Adli Yargının görevli olduğuna hükmetmiştir.
by kiratlihukukİŞ YERİNDE SİGARA İÇİLDİĞİ GEREKÇESİ İLE İDARİ PARA CEZASI YAPTIRIMI İLE BİRLİKTE İŞ YERİ KAPATMA CEZASI DA VERİLMİŞSE, GÖREVLİ MAHKEME SULH CEZA DEĞİL, İDARE MAHKEMESİ OLUR.
T.C
YARGITAY
19. CEZA DAİRESİ
ESAS NO.2018/7899
KARAR NO.2019/7562
KARAR TARİHİ.29/04/2019
4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun’un 2. maddesine aykırı davranmak eyleminden dolayı muteriz … hakkında Bartın Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü tarafından uygulanan ve 12/01/2018 tarihli ve 38249645 sayılı yazısı ile tebliğ edilen 10 gün iş yeri kapatma cezasına karşı yapılan başvurunun reddine ilişkin Karabük Sulh Ceza Hakimliğinin 17/04/2018 tarihli ve 2018/258 değişik iş sayılı kararına yönelik itirazın reddine dair Karabük Sulh Ceza Hakimliğinin 22/05/2018 tarihli ve 2018/1234 değişik iş sayılı kararı aleyhine, Adalet Bakanlığının 26/10/2018 gün ve 12728 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 06/11/2018 gün ve KYB. 2018/88950 sayılı ihbarnamesi ile dairemize gönderilmekle okundu.
Anılan ihbarnamede;
Dosya kapsamına göre, 5236 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27/8. maddesinde yer alan ” İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarî yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülür. ” ve anılan Kanun’un 28/1-b maddesinde yer alan “Başvurunun süresi içinde yapılmadığının, başvuru konusu idarî yaptırım kararının sulh ceza mahkemesinde incelenebilecek kararlardan olmadığının veya başvuranın buna hakkı bulunmadığının anlaşılması halinde, bu nedenlerle başvurunun reddine karar verilir” şeklindeki düzenlemeler karşısında, somut olayda iş yeri kapatma cezasına itiraz hakkında görevli mahkemenin idare mahkemesi olduğu gözetilmeden, görevsizlik kararı verilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın esastan incelenerek reddine karar verilmesinde isabet görülmediği, gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla,
Gereği görüşülüp düşünüldü:
4207 sayılı Kanun’un “Tütün ürünlerinin yasaklanması” başlıklı 2/1. maddesi;
“(1) Tütün ürünleri;
a) Kamu hizmet binalarının kapalı alanlarında,
b) Koridorları dahil olmak üzere her türlü eğitim, sağlık, üretim, ticaret, sosyal, kültürel, spor, eğlence ve benzeri amaçlı özel hukuk kişilerine ait olan ve birden çok kişinin girebileceği (ikamete mahsus konutlar hariç) binaların kapalı alanlarında,
c) (Değişik: 24/5/2013-6487/26 md.) Hususi araçların sürücü koltukları ile taksi hizmeti verenler dâhil olmak üzere karayolu, demiryolu, denizyolu ve havayolu toplu taşıma araçlarında,
ç) Okul öncesi eğitim kurumlarının, dershaneler, özel eğitim ve öğretim kurumları dahil olmak üzere ilk ve orta öğrenim kurumlarının, kültür ve sosyal hizmet binalarının kapalı ve açık alanlarında,
d) Özel hukuk kişilerine ait olan lokantalar ile kahvehane, kafeterya, birahane gibi eğlence hizmeti verilen işletmelerde,
Tüketilemez…”,
“Ceza hükümleri” başlıklı 5. maddesi;
“…(2) (Değişik: 13/2/2011-6111/202 md.) 2 nci maddenin (a) bendi hariç birinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında belirtilen yasakların uygulanması ve tedbirlerin alınması ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletme sorumlularına, mahalli mülki amir tarafından bin Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir…
…(16) (Ek: 13/2/2011-6111/202 md.; Değişik: 24/5/2013-6487/27 md.) Bu maddedeki cezaları gerektiren fiillerin bir yıllık dönemde tekerrürü hâlinde idari para cezası bir kat; ikinci tekerrürü hâlinde iki kat artırılarak verilir. Aynı dönemdeki üçüncü tekerrürde de iş yeri on günden bir aya kadar kapatılır…”
5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun “İdarî Yaptırımlar” başlıklı üçüncü bölümünün “yaptırım türleri” başlıklı 16. maddesi;
“(1) Kabahatler karşılığında uygulanacak olan idarî yaptırımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerden ibarettir.
(2) İdarî tedbirler, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirlerdir.”,
Aynı Kanun’un “Başvuru yolu” başlıklı 27. maddesi;
“(1) İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir…
…(8) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.) İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarî yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülür.”,
Aynı Kanun’un “Başvurunun incelenmesi” başlıklı 28. maddesi;
“(1) Başvuru üzerine mahkemece yapılan ön inceleme sonucunda;
a) Yetkili olmadığının anlaşılması halinde dosyanın yetkili sulh ceza mahkemesine gönderilmesine,
b) Başvurunun süresi içinde yapılmadığının, başvuru konusu idarî yaptırım kararının sulh ceza mahkemesinde incelenebilecek kararlardan olmadığının veya başvuranın buna hakkı bulunmadığının anlaşılması halinde, bu nedenlerle başvurunun reddine,
c) (a) ve (b) bentlerinde sayılan nedenlerin bulunmaması halinde başvurunun usulden kabulüne,
Karar verilir…” hükümlerini amirdir.
Kanun yararına bozma talebine konu somut olayda;
Bartın Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün denetimleri sırasında, 21.12.2017 tarihinde başvuranın sahibi olduğu …” isimli iş yerinde yapılan denetim sırasında, kapalı alan niteliğine sahip olan bölümlerde nargile ve sigara tüketildiğinin, ayrıca aynı iş yerinde daha önce üç kez bu nedenle idari para cezası yaptırımı uygulandığının tespit edildiği, devamla 12.01.2018 tarihinde Bartın Valiliği tarafından iş yerinin 4207 sayılı Kanun’un 5/16. maddesi gereği 10 gün süreyle kapatılmasına karar verildiği, başvuranın üçüncü ihlalden sonra teknik yardım alarak iş yerini kapalı alan vasfından çıkartacak şekilde tadil ettirdiğini, tutanakta kendisinin imzası olmadığını ve ayrıca sigara içildiğinin ise fotoğraf benzeri bir delille ispatlanamadığını belirterek idari yaptırım kararının iptalini istemiştir. Başvuranın talebi, Sulh Ceza Mahkemesince reddedilmiş, yapılan itiraz da verilen kararda bir isabetsizlik olmadığından reddedilmiştir.
Başvuran hakkında Bartın Valiliğince tesis edilen iş yerinin 10 gün kapatılmasına dair yaptırım kararının, 5326 sayılı Kanun kapsamında bir diğer kanunlarda yer alan “idari tedbirlerden” olması, ilgili Kanun’da aksine bir hüküm bulunmadığı sürece, 5326 sayılı Kanun’a göre idari para cezalarına karşı Sulh Ceza Mahkemelerine (Hakimliklerine) başvuruda bulunulabileceği, şayet idari para cezasıyla birlikte, aynı kabahat nedeniyle idari yargıda incelenebilecek idari tedbir mahiyetinde bir yaptırıma da karar verilmişse bu kez incelemenin idari yargı mercilerinde görüleceğinin düzenlenmiş olması, somut olayda ise başvuruya konu edilen idari yaptırımın sadece “iş yerinin 10 gün kapatılmasına dair bir “idari tedbir” kararı olması karşısında; görevli yargı merciinin idari yargı olduğunun anlaşılması nedeniyle başvuru konusu idarî yaptırım kararının sulh ceza mahkemesinde incelenebilecek kararlardan olmadığından başvurunun reddine karar verilmesi gerekirken, mahkemece başvurunun esası hakkında karar verilmesi ve itiraz merciinde de bu hususta bir tespit yapılmamış olmasının Kanun’a aykırı olduğu anlaşılmakla,
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yukarıdaki nedenlerle yerinde görüldüğünden, Karabük Sulh Ceza Hakimliğinin 22/05/2018 tarihli ve 2018/1234 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı CMK’nun 309/4-a maddesi uyarınca BOZULMASINA, yukarıda yazılı bozma nedenine göre müteakip işlemlerin mahallinde yapılmasına, 29/04/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI
ESAS NO : 2013/212
KARAR NO: 2013/511
KARAR TR : 08.04.2013
(Hukuk Bölümü)
ÖZET : 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun’un 5. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının yazılı olarak uyarılmasına, suçun tekrarı halinde para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Encümen Kararlarının kaldırılması istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.